Знаменитые копыляне

Астрэйка Анатоль

Я шчыра ганаруся тым,
Што родам сам з-пад Капыля…

(сапр. Астрэйка Акім Пятровіч; псеуд. Сымон Баравы, Анатоль Востры, Рыгор Вядомы, Рыгор Жорсткі, Я.Зорны,
Якім Зорны, Якім Пясоцкі; крыпт. П;
11(24).7.1911, мяст. Пясочнае Слуцкага пав. Мінскай губ., цяпер Капыльскага раена Мінскай вобласці – 23.8.1978, Мінск; пахаваны на Усходніх могілках),
паэт, перакладчык. Член СП СССР з 1939. З беднай сялянскай Дзед з боку бацькі паўтары дзесяціны зямлі (“ды то адзін пясок”), маці безпасажніца (“галоуным пасагам былі маладосць, русыя кучаравыя косы залатыя Жылі бедна. “Крыху палепшала, калі бацька вярнуўся (з белым білетам – І.Ч.) з вайны, — успамінае паэт у – Як ен не трапятауся! То пачынаў шыць боты чаравікі, то ганяу плыты, будавау людзям хаты, а то нават у гандаль”. З ранняга дзяцінства А.Астрэйку давялося памагаць бацьку па гаспадарцы. Веды пачау атрымліваць з пяці гадоў разам з вучнямі роднай бацькавай сястры Параскі, якая пасля заканчэння царкоунапрыходскай школы па просьбе сялян вучыла дзяцей грамаце. Скончыу пясоцкую семігодку, а 1930 двухгадовыя курсы пры белпедтэхнікуме. З гадоў вучобы у сямігодцы памяці захаваліся самыя добрыя успаміны пра настаунікаў рускай беларускай літаратур:”Шаблюк….- раней А.Астрэйка пра аднаго з іх,- здзіуляу натым, што мог цэлымі гадзінамі чытаць па памяці творы Янкі Купалы, Якуба Коласа, Міхася Чарота, Максіма Багдановіча, Кандрата Крапівы. З беларускімі пісьменнікамі ен быу асабіста знаемы з любоую расказваў пра жыцце творчасць. Яшчэ студэнцкія гады газеце Чырвоная змена” пад псеуданімам Якім Зорны надрукаваны першы верш А.Астрэйкі “Гады заўжды напевам новым”. Малады паэт спрабаваў пісаць пад С. Ясеніна П Труса , за што раскрытыкаваны. Пасля курсаў больш двух гадоў(1930-32) працаваў у газеце “Чырвоная Полаччына”. членам Полацкай БелААП. У 1932- 34 вучыўся на літаратурным факультэце Мінскага педінстытута. Да Вялікай Айчыннай вайны працаваў у рэдакцыях раенных газет ,,Ленінскі шлях”, у рэспубліканскіх часопісах “Калгаснік Беларусі “Напагатове” у газеце “Літаратура мастацтва”,выкладаў беларускую мову літаратуру на вячэрнім рабфаку пры Горацкай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1940 выдаў першы зборнік вершаў “Слава жыццю”. Рукапіс другога зборніка “Квецень” згарэў у час вайны Мінску. У Вялікую Айчынную вайну- адказны сакратар газеты-плаката “Раздавім фашысцкую гадзіну”. Па заданні беларускага штаба партызанскага руху 1942 1943 засылаўся варожы тыл. У 1943 друкарня слуцкай падпольнай газеты “Народны мсцівец” выпусціла зборнік А.Астрэйкі пояс”. У 1948-53 — адказны сакратар часопіса “Вожык”. З 1948 працаваў у Мінску Узнагароджаны ордэнамі “Чырвоная Зорка”, “Знак Пашаны”, медалямі.
У пасляваенныя гады выйшлі А.Астрэйкі зоры (1945) , “Добры дзень” (1948), “Зямля мая” (1952), “Песня дружбы” (1956), “Бацька мой Неман” (1961), “Сэрца насцеж” (1965), “Цвіціце,верасы” (1975),”Зямная Случчына” (1977), “Ураджай цяпла” (1978), а таксама вершаваная казка (1949) паэма для дзяцей “Прыгоды дзеда (1956). Аўтар тэкстаў многіх папулярных песень бацька мой ,Неман “Песня пра Заслонава”, “Шауковыя травы” інш. У цэнтры А.Астрэйкі – жыццё чалавека. Яго творам уласцівы задушэўнасць спавядальная адкрытасць, цесная сувязь з фальклорам,, напеўнасць. Перакладаў на беларускую мову творы рускіх , украінскіх,літоўскіх, малдаўскіх, узбекскіх пісьменнікаў.
Імя А.Астрэйкі прысвоена Капыльскай цэнтральнай раеннай бібліятэцы, вуліцы Капыля.